ایزو، واژهای مشتقشده از کلمه "isos" در زبان یونانی به معنای برابری و یکسان بودن است. ایزو یک سازمان بینالمللی است که وظایف و مسئولیتهایی در سطح بینالملل و در تمامی کشورها بر عهده دارد.
مأموریت سازمان ایزو (ISO) تدوین استانداردهای بینالمللی با در نظر گرفتن شرایط قانونی همه کشورها و با هدف یکپارچهسازی فرایندها و رویههای کاری است. این استانداردسازی به منظور تسهیل تولید و توسعه مداوم محصولات و خدمات، با حمایت از تولیدکنندگان و مصرفکنندگان انجام میشود.
این سازمان بینالمللی، توسعهدهندگان ایزو را گرد هم آورده و شامل اعضای اصلی و فرعی است. همچنین بخشی با عنوان اعضای جانبی نیز در آن مشارکت دارند. سازمان ایزو در حال حاضر ۱۴۷ عضو دارد، و ایران و سازمان استاندارد ملی ایران یکی از اعضای اصلی آن هستند.
اهمیت ایزو (ISO)
همانطور که میدانید، سازمان ایزو مسئول تدوین هزاران استاندارد در زمینهها و موضوعات مختلف است. تمام این استانداردها مورد تأیید همه اعضای این سازمان قرار گرفتهاند. هر شرکتی که از علائم ایزو بر روی محصولات خود استفاده کند، در واقع تعهد خود را به جامعه و مشتریان نشان داده و برتری و کیفیت محصولات خود را اثبات میکند.
هر یک از علائم استاندارد ایزو دارای یک کد اختصاصی است که هر کد به یک موضوع خاص اشاره دارد. برای مثال، ISO 9001 به مدیریت کیفیت در یک شرکت اشاره دارد، در حالی که ISO 14001 تعهد یک شرکت به حفاظت از محیط زیست را نشان میدهد. برخی استانداردها نیز مختص صنایع خاصی هستند، مانند HACCP که فقط برای تولیدکنندگان مواد غذایی است یا ISO/TS 16949 که مختص شرکتهای تولیدکننده خودرو یا صنایع مرتبط با خودرو میباشد.
شرکتهایی که خواهان دریافت گواهینامه ایزو هستند، باید طبق قوانین و آییننامههای مرتبط با استاندارد مورد نظر، فرایندها و اقداماتی را در شرکت خود پیادهسازی کنند. پس از آن، با تأیید کارشناسان یکی از سازمانهای ایزو، میتوانند گواهینامه مربوطه را دریافت کنند.
برای دریافت گواهینامه ایزو، شرکتها باید اقداماتی را برای دستیابی به استاندارد مورد نظر خود انجام دهند. به عنوان مثال، برای دریافت ISO 9001 (سیستم مدیریت کیفیت)، که پایه و اساس همه استانداردها محسوب میشود، میتوان مراحل زیر را دنبال کرد:
۱. انتخاب مشاور یا استخدام یک متخصص در حوزه سیستمهای مدیریت کیفیت.
۲. عارضهیابی و شناسایی مشکلات، نقاط ضعف و قوت، فرصتها و تهدیدهای سازمان.
۳. تعیین چشمانداز، رویکرد، استراتژی، خطمشی و اهداف کلان و خرد سازمان.
۴. مشخص کردن فرایندهای مورد نیاز شرکت.
۵. ارائه آموزشهای ابتدایی به مدیران ارشد، مدیران میانی، کارکنان خط تولید و مشتریان.
۶. تعریف آییننامهها، دستورالعملها، روشهای اجرایی و فرمهای مورد نیاز برای هر فرایند.
۷. آموزش نحوه اجرای دستورالعملها و رویهها به واحدهای درگیر در فرایند.
۸. اجرای آزمایشی فرایندها و رویهها و سپس رفع مشکلات و مغایرتها.
۹. تعریف اقدامات اصلاحی در همه سطوح.
۱۰. تعیین شاخصهای سنجش برای اهداف و اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه.
۱۱. اندازهگیری پیشرفت اهداف و برنامههای شرکت بر اساس استانداردها.
۱۲. انجام ممیزی داخلی توسط ممیزان آموزشدیده داخلی یا خارجی.
۱۳. برگزاری جلسه بازنگری مدیریت با حضور مدیرعامل، نماینده مدیریت و بررسی ورودیها، خروجیها و مشکلات موجود.
۱۴. انتخاب مشاور خارجی یا مرجع صادرکننده گواهینامه ایزو.
۱۵. انجام ممیزی خارجی سیستم.
۱۶. در صورت عدم تأیید، اعلام مغایرتها و تعریف اقدامات اصلاحی و تعیین زمان جدید برای ممیزی بعدی خارجی.
چرا گواهینامه ایزو دریافت کنیم؟
بهطورکلی، سه دلیل عمده برای اتخاذ یک سیستم مدیریت ایزو توسط شرکتها وجود دارد:
1. افزایش موفقیت در مناقصههای عمومی و خصوصی
2. بهبود کارایی داخلی و کاهش هزینهها
3. بازاریابی محرمانه: با نشان دادن لوگوی ایزو در بازاریابی خود، مشتریان به آیندهنگر بودن شما معتقد میشوند.
مزایای ایزو:
شرکتها و موسساتی که اقدام به اخذ ایزو میکنند، خود را به جامعه و مشتریان متعهد میدانند و تلاش میکنند تا محصول یا خدمتی ارائه دهند که منطبق با خواستههای مشتریان، خود سازمان و بهخصوص شرایط استانداردهای بینالمللی باشد. این شرکتها موارد زیر را به مشتریان خود تعهد میدهند و اثبات میکنند:
- بررسی همهجانبه تولیدات و محصولات خود بر اساس اهداف و برنامههای مشخص و سیستماتیک
- شفافیت در تولیدات و محصولات خدمات با تعیین شاخصهای موثر و مشخص
- جلوگیری از دوبارهکاری، زیرا فرایندهای تعریفشده و راههای مشخصی دارند
- تعهد در کاهش هزینههای تولید
- اعتماد و اطمینان داخلی سیستم و شرح وظایف و مسئولیتهای داخلی مشخص
- تعهد به مدیران شرکتها و مشتریان خارجی دیگر
- تعهد به مصرفکننده و تأمین خواستههای آنها با اندازهگیری رضایت مشتریان بهصورت مرتب و برنامهریزیشده
- ایجاد توان رقابتی بالا با سایر رقبا و در راستای تعالی و توسعه تولیدات و خدمات ملی
دستهبندی استانداردهای ایزو:
هر کدام از ایزوها در دسته یا خانواده خاصی قرار دارند. البته همه استانداردهای تعریفشده الزاماً در این دستهها جای نمیگیرند. برای مثال، خانواده ISO9000 مرتبط با کیفیت محصولات هستند که معروفترین و مرسومترین استاندارد آن ISO9001 مدیریت کنترل کیفیت است. یا خانواده ISO14000 مربوط به محیط زیست هستند. این نوع ایزوها دارای زیرمجموعههایی هستند که به آنها دسته یک ایزو میگویند.
تغییرات شرکت سهامی عام
اساسنامه شرکت تعاونی | نکات کلیدی و الزامات قانونی
هزینه ثبت شرکت در سال ۱۴۰۴ | راهنمای کامل